Proxmox Kurulumu ve Sanal Makine Oluşturma: ISO Sonrası Tam Rehber

Kurulum ISO'sunu yazdınız, birkaç ekranda disk ve ağ bilgilerini girdiniz, sunucu yeniden başladı ve karşınıza https://sunucu-ip:8006 adresi çıktı. Tarayıcıda paneli açtığınızda ise ilk karşılaştığınız şey genellikle kırmızı bir abonelik uyarısı, ardından da boş bir sol menü oluyor. "Create VM" düğmesi orada duruyor ama tıkladığınızda önünüze gelen sekmelerde onlarca alan var: SCSI mi VirtIO mu, local mi local-lvm mi, CPU tipi host mu x86-64-v2-AES mi, ballooning açık mı kapalı mı.

Bu rehber tam da o noktadan başlıyor. "Proxmox nedir" tanıtımını atlıyoruz; sizin elinizde zaten kurulu bir sunucu var ve amacınız onu bölüp üzerinde birden fazla makine çalıştırmak. Özellikle tek bir dedicated sunucu kiralayıp üzerinde hem web sunucusu, hem veritabanı, hem de bir test ortamı barındırmak isteyen kullanıcıyı hedefliyor.

Sırasıyla şunları ele alacağız: kurulum sonrası paket deposunu düzeltme, vmbr0 köprüsü ve ek IP adreslerinin sanal makinelere aktarılması, KVM ile LXC arasındaki gerçek fark, ilk sanal makinenin disk/CPU/bellek ayarlarının doğurduğu sonuçlar, snapshot ile yedeğin farkı, zamanlanmış yedekleme ve paneli güvene alma.

Kurulumdan Sonra İlk İş: Abonelik Uyarısı ve Paket Deposu#

Panele girdiğinizde çıkan "You do not have a valid subscription" uyarısı bir hata değil, kurumsal destek paketiniz olmadığını söyleyen bir bilgilendirmedir. Ancak arka planda somut bir sonucu vardır: varsayılan olarak etkin gelen kurumsal depo, abonelik anahtarı olmadan erişim reddi döndürür ve apt update komutu hata verir. Yani güncelleme alamazsınız.

Çözüm, kurumsal depoyu kapatıp ücretsiz "no-subscription" deposunu açmaktır. Proxmox VE 9 sürümü Debian 13 tabanlıdır ve depo tanımları yeni deb822 biçimindeki .sources dosyalarında tutulur.

# Kurumsal depoyu devre disi birak
sed -i 's/^Enabled: true/Enabled: false/' \
  /etc/apt/sources.list.d/pve-enterprise.sources

# Ucretsiz depoyu ekle
cat > /etc/apt/sources.list.d/pve-no-subscription.sources <<'EOF'
Types: deb
URIs: http://download.proxmox.com/debian/pve
Suites: trixie
Components: pve-no-subscription
Signed-By: /usr/share/keyrings/proxmox-archive-keyring.gpg
EOF

apt update && apt full-upgrade -y

Hâlâ Proxmox VE 8 (Debian 12 "bookworm") kullanıyorsanız depo tanımları klasik tek satırlık biçimdedir; o durumda /etc/apt/sources.list.d/pve-enterprise.list dosyasındaki satırı yorum hâline getirip yerine deb http://download.proxmox.com/debian/pve bookworm pve-no-subscription satırını eklemeniz yeterlidir. Sürümünüzü pveversion komutuyla doğrulayabilirsiniz.

No-subscription deposu aynı paketleri, kurumsal depodan biraz daha erken ve daha az test edilmiş hâlde sunar. Ev laboratuvarı ve küçük ölçekli üretim için yaygın kullanımdır; kritik iş yükleri için ücretli abonelik alıp kurumsal depoya dönmek doğru tercihtir.

vmbr0 Köprüsü Nedir ve Ağ Yapılandırmasını Nasıl Doğrularsınız#

Proxmox kurulumu sırasında fiziksel ağ kartınızı doğrudan yapılandırmaz; onun yerine vmbr0 adında bir yazılımsal ağ köprüsü oluşturur, fiziksel kartı bu köprüye bağlar ve sunucunun IP adresini köprüye verir. Sanal makineler de aynı köprüye bağlanır. Sonuç olarak köprü, sunucunun içinde çalışan bir ağ anahtarı gibi davranır.

cat /etc/network/interfaces

Tipik bir çıktı şuna benzer:

auto lo
iface lo inet loopback

iface eno1 inet manual

auto vmbr0
iface vmbr0 inet static
        address 203.0.113.10/24
        gateway 203.0.113.1
        bridge-ports eno1
        bridge-stp off
        bridge-fd 0

Dikkat edilecek nokta: fiziksel arayüz eno1 manual olarak tanımlıdır, yani kendi IP'si yoktur. IP vmbr0 üzerindedir. Bu dosyaya elle müdahale ederken çok dikkatli olun — yanlış bir satır sunucuyu ağdan tamamen koparır ve elinizde KVM/IPMI konsol erişimi yoksa geri dönüş yolunuz kalmaz.

Proxmox ifupdown2 kullandığı için değişiklikleri yeniden başlatmadan uygulayabilirsiniz:

ifreload -a          # degisiklikleri uygula
ip -br addr show     # arayuz ve IP ozeti
bridge link show     # kopruye bagli portlar

Ağ yapılandırmasını komut satırından incelerken kullanacağınız araçların ayrıntılı anlatımı ip komutu ile ağ yapılandırması yazısında bulunuyor.

Panelden bakmak isterseniz Datacenter → düğüm adı → System → Network ekranı aynı bilgiyi gösterir. Buradan yaptığınız değişiklikler önce /etc/network/interfaces.new dosyasına yazılır ve "Apply Configuration" düğmesine basana kadar aktif olmaz — bu, hatalı bir değişikliği uygulamadan önce geri almanıza imkân tanıyan bilinçli bir tasarımdır.

Ek IP Adreslerini Sanal Makinelere Nasıl Verirsiniz#

Dedicated sunucunuza ek IP adresleri satın aldığınızda bunları sanal makinelere aktarmanın iki yolu vardır ve hangisini kullanacağınıza siz değil, veri merkezinin ağ politikası karar verir.

Köprülü (bridged) kurulum. Sağlayıcınız ek IP'ler için ayrı MAC adresleri veriyorsa en kolay yol budur. Sanal makineyi vmbr0 köprüsüne bağlar, panelden ağ kartına sağlayıcının verdiği MAC adresini yazar ve misafir işletim sistemi içinde IP'yi statik olarak tanımlarsınız. Sunucu üzerinde ek bir yapılandırma gerekmez.

Yönlendirmeli (routed) kurulum. Bazı sağlayıcılar bağlantı noktasında yalnızca tek bir MAC adresine izin verir; farklı bir MAC'ten trafik görürlerse portu kapatırlar. Bu durumda sunucu bir yönlendirici gibi davranmalı, ek IP'leri kendi üzerinden geçirmelidir. Bunun için ayrı bir iç köprü tanımlanır ve IP yönlendirme açılır:

auto vmbr1
iface vmbr1 inet static
        address 10.10.10.1/24
        bridge-ports none
        bridge-stp off
        bridge-fd 0
        up   ip route add 203.0.113.50/32 dev vmbr1
        down ip route del 203.0.113.50/32 dev vmbr1

# IP yonlendirmeyi kalici olarak ac
echo 'net.ipv4.ip_forward=1' > /etc/sysctl.d/99-proxmox-routing.conf
sysctl --system

Bu düzende sanal makine vmbr1 köprüsüne bağlanır, kendi içinde 203.0.113.50 adresini kullanır ve ağ geçidi olarak 10.10.10.1 adresini gösterir. Sunucu paketleri dışarıya yönlendirir.

Uyarı: Yönlendirmeli kurulumun ayrıntıları sağlayıcıdan sağlayıcıya değişir; bazıları ek IP için ayrı bir ağ geçidi, bazıları pointopoint tanımı ister. Yapılandırmayı denemeden önce sağlayıcınızın ek IP dokümanını okuyun ve mutlaka bir konsol erişiminiz (IPMI, KVM over IP veya kurtarma modu) olduğundan emin olun.

KVM mi LXC mi: Hangi Yükü Hangisine Koymalısınız#

Proxmox iki farklı sanallaştırma teknolojisini aynı arayüzden yönetir ve bu, yeni başlayanların en çok tereddüt ettiği noktadır. KVM tam sanallaştırmadır: misafir kendi çekirdeğini çalıştırır, kendi önyükleyicisi vardır, donanımı sanal görür. LXC ise konteyner tabanlıdır: misafirler sunucunun çekirdeğini paylaşır, yalnızca kullanıcı alanı yalıtılmıştır. Konunun teknik arka planını KVM ile sanallaştırma yazısında bulabilirsiniz.

Pratik karar kuralı şudur: Müşteriye ya da güvenmediğiniz bir tarafa vereceğiniz her şey KVM olmalıdır. Konteynerler çekirdeği paylaştığı için çekirdek seviyesindeki bir açık tüm konteynerleri etkileyebilir. Kendi kontrolünüzdeki yardımcı servisler — bir ters vekil sunucu, bir izleme aracı, bir DNS sunucusu, bir dosya paylaşımı — LXC içinde çok daha az kaynak tüketerek çalışır.

Windows çalıştıracaksanız zaten seçenek yoktur, KVM kullanmalısınız. Docker çalıştıracaksanız konteyner içinde konteyner yerine bir KVM makinesi açmanız hem daha güvenli hem de sorun giderme açısından çok daha rahattır.

İlk KVM Sanal Makinesini Oluşturma: Disk, CPU ve Bellek Ayarları#

Panelden "Create VM" akışını izleyebilirsiniz ama komut satırı hem daha hızlı hem de tekrarlanabilirdir. Önce ISO dosyasını sunucuya alın:

cd /var/lib/vz/template/iso
wget https://releases.ubuntu.com/24.04/ubuntu-24.04-live-server-amd64.iso

Ardından sanal makineyi tanımlayın:

qm create 100 \
  --name web01 \
  --memory 4096 --balloon 2048 \
  --cores 2 --sockets 1 --cpu host \
  --machine q35 --ostype l26 \
  --net0 virtio,bridge=vmbr0 \
  --scsihw virtio-scsi-single \
  --agent enabled=1

qm set 100 --scsi0 local-lvm:32,discard=on,ssd=1
qm set 100 --ide2 local:iso/ubuntu-24.04-live-server-amd64.iso,media=cdrom
qm set 100 --boot order='scsi0;ide2'
qm start 100

Bu komutlardaki her seçimin bir sonucu var, tek tek bakalım.

--cpu host misafire fiziksel işlemcinin tüm komut kümelerini açar ve en yüksek performansı verir. Bedeli, ileride farklı bir işlemci modeline sahip başka bir Proxmox düğümüne canlı taşıma yapamamanızdır. Tek sunucunuz varsa host doğru tercihtir; kümede çalışıyorsanız x86-64-v2-AES gibi ortak bir temel model seçin.

--balloon 2048 bellek balonlamayı açar: makineye 4 GB tanımlanır ama boşta duran bellek gerektiğinde sunucuya iade edilir. Yoğun bellek kullanan veritabanları için balonlamayı kapatın (--balloon 0), çünkü PostgreSQL veya MySQL gibi servisler kendi önbelleklerini yönetirken belleğin ellerinden alınmasından hoşlanmaz.

--scsihw virtio-scsi-single ve virtio ağ kartı performans için kritiktir. Öykünülmüş IDE veya Intel E1000 aygıtları uyumluluk içindir ve gözle görülür ölçüde yavaştır. Modern Linux dağıtımları VirtIO sürücülerini hazır getirir; Windows kurarken ise ayrıca VirtIO sürücü ISO'sunu ikinci bir CD olarak takmanız gerekir, aksi hâlde kurulum diski göremez.

discard=on,ssd=1 ile misafirdeki TRIM işlemleri depolama katmanına iletilir. Silinen dosyaların alanı gerçekten geri kazanılır; ince tahsisli (thin) depolamada bu ayar olmadan disk zamanla dolu görünmeye başlar.

--agent enabled=1 yalnızca yarısıdır; misafir işletim sistemi içine qemu-guest-agent paketini de kurmalısınız. Bu ajan olmadan Proxmox misafirin IP adresini göremez, düzgün kapatma sinyali gönderemez ve tutarlı yedek alamaz.

# Misafir Ubuntu/Debian icinde
sudo apt install -y qemu-guest-agent
sudo systemctl enable --now qemu-guest-agent

Depolama Seçimi Snapshot Yeteneğini Belirler#

Kurulumda karşınıza çıkan local ve local-lvm isimleri farklı şeylerdir ve seçtiğiniz depolama, ileride snapshot alıp alamayacağınızı doğrudan belirler.

Kurulum sırasında dosya sistemi olarak ZFS seçtiyseniz sıkıştırma ve sağlama toplamı avantajını kazanırsınız ama karşılığında daha fazla RAM tüketirsiniz. Varsayılan LVM-thin kurulumu tek sunucu için gayet yeterlidir.

LXC Konteyneri Oluşturma ve Şablon İndirme#

Konteyner tarafı daha hızlı ilerler çünkü işletim sistemi kurulumu diye bir adım yoktur; hazır bir kök dosya sistemi şablonu açılır.

# Sablon listesini guncelle ve mevcutlari gor
pveam update
pveam available --section system | grep debian

# Sablonu indir
pveam download local debian-13-standard_13.0-1_amd64.tar.zst

Şablon adındaki sürüm numarası zamanla değişir; pveam available çıktısındaki güncel adı kullanın. Ardından konteyneri oluşturun:

pct create 200 local:vztmpl/debian-13-standard_13.0-1_amd64.tar.zst \
  --hostname proxy01 \
  --cores 1 --memory 1024 --swap 512 \
  --rootfs local-lvm:8 \
  --net0 name=eth0,bridge=vmbr0,ip=dhcp \
  --unprivileged 1 \
  --features nesting=1 \
  --onboot 1

pct start 200
pct enter 200        # dogrudan konteyner icine gir

--unprivileged 1 seçeneğini varsayılan kabul edin. Ayrıcalıksız konteynerde misafirin root kullanıcısı sunucu üzerinde sıradan bir kullanıcıya eşlenir, dolayısıyla konteynerden çıkış (escape) riski belirgin biçimde azalır. Ayrıcalıklı konteynere yalnızca gerçekten gerektiğinde ve tam olarak neden gerektiğini bildiğinizde geçin.

--onboot 1 ise sunucu yeniden başladığında konteynerin otomatik açılmasını sağlar. Aynı seçenek sanal makineler için de vardır (qm set 100 --onboot 1) ve unutulduğunda bir bakım penceresinden sonra servislerin neden gelmediğini aramanıza yol açar. Açılış sırasını --startup order=1,up=30 biçiminde vererek veritabanının uygulamadan önce ayağa kalkmasını da garanti edebilirsiniz.

Snapshot ile Yedek Aynı Şey Değildir#

Bu ayrımı erken öğrenmek, ileride ciddi bir veri kaybını önler. Snapshot, bir sanal makinenin belirli andaki durumunu işaretler ve o andan sonraki değişiklikleri ayrı tutar. Aynı depolama havuzunda, aynı sunucuda durur.

qm snapshot 100 guncelleme-oncesi --vmstate 1
qm listsnapshot 100
qm rollback 100 guncelleme-oncesi
qm delsnapshot 100 guncelleme-oncesi

--vmstate 1 bayrağı çalışan belleğin de kaydedilmesini sağlar; geri döndüğünüzde makine kapanmış değil, tam bıraktığınız anda çalışır hâlde gelir. Bunun bedeli disk alanı ve snapshot alma süresidir.

Snapshot'ın işe yaradığı senaryo dardır ve nettir: bir paket güncellemesi, bir yapılandırma değişikliği veya bir uygulama sürüm yükseltmesi öncesinde birkaç dakikalık bir geri dönüş sigortası. İşe yaramadığı durumlar ise şunlardır — sunucunun diski bozulursa snapshot da gider, sunucu çalınırsa snapshot da gider, yanlışlıkla sanal makineyi silerseniz snapshot'ları da silinir. Ayrıca uzun süre tutulan snapshot'lar depolama havuzunu şişirir ve disk performansını düşürür.

İkisi arasındaki farkın daha geniş bir tartışması için snapshot mı yedek mi yazısına bakabilirsiniz. Kısa cevap: snapshot geçici bir geri alma noktasıdır, yedek ise başka bir yerde duran bağımsız bir kopyadır. Biri diğerinin yerini tutmaz.

Zamanlanmış Yedekleme ve Geri Yükleme#

Proxmox'un yedekleme aracı vzdump, çalışan bir makineyi durdurmadan yedekleyebilir. Elle tek seferlik bir yedek şöyle alınır:

vzdump 100 --storage yedek --mode snapshot --compress zstd --notes-template '{{guestname}}'

--mode snapshot en çok kullanılan moddur: makine çalışmaya devam eder, tutarlılık için depolama katmanının snapshot yeteneği kullanılır. Misafirde qemu-guest-agent kuruluysa Proxmox yedek öncesi dosya sistemini dondurma sinyali gönderir ve veritabanı dosyalarının yarım yazılmış hâlde yakalanma riski azalır. Diğer modlar suspend (kısa süreli duraklatma) ve stop (tam kapatma) şeklindedir; stop en tutarlı yedeği verir ama kesinti gerektirir.

Düzenli iş tanımını panelden Datacenter → Backup → Add ekranından kurarsınız. Burada üç alan üzerinde durmaya değer:

1. Storage: Yedeği sunucunun kendi diskine yazmak, aynı disk bozulduğunda yedeği de kaybetmek demektir. Ayrı bir disk en azından bir şeydir; ayrı bir makinedeki NFS/CIFS paylaşımı veya Proxmox Backup Server ise doğru çözümdür.
2. Schedule: 02:00 gibi trafiğin düşük olduğu bir saat seçin. Yedekleme disk yoğun bir iştir ve gündüz alınan bir yedek üretim performansını hissedilir biçimde etkiler.
3. Retention (Prune): Sınırsız saklama diski doldurur. keep-daily=7, keep-weekly=4, keep-monthly=6 gibi bir düzen çoğu kurulum için dengelidir.

Geri yükleme, yedek dosyasından yeni bir kimlik numarasına açılır — bu sayede bozulan makineyi silmeden yenisini deneyebilirsiniz:

# Sanal makine geri yukleme (yeni ID: 101)
qmrestore /mnt/yedek/dump/vzdump-qemu-100-2026_08_18-02_00_03.vma.zst 101

# Konteyner geri yukleme
pct restore 201 /mnt/yedek/dump/vzdump-lxc-200-2026_08_18-02_00_03.tar.zst

Yedeğinizi hiç geri yüklemediyseniz yedeğiniz olduğunu varsaymayın; üç ayda bir test geri yüklemesi yapın. Dosya seviyesinde koruma için misafir içinde ayrıca restic ile yedekleme çalıştırmak ikinci bir katman sağlar.

Proxmox Arayüzünü Güvene Alma#

8006 portu, sunucunuzdaki tüm sanal makinelerin üzerinde tam yetkiye sahip bir yönetim arayüzüdür. İnternete açık bırakılmış bir Proxmox paneli, kaba kuvvet denemelerinin ilk hedeflerinden biridir.

Yapılması gereken asgari işler şunlardır:

1. Paneli herkese açık bırakmayın. En temizi, panele yalnızca bir VPN üzerinden veya bir SSH tüneli aracılığıyla erişmektir. Sabit IP'niz varsa Proxmox'un kendi güvenlik duvarını (Datacenter → Firewall) kullanarak 8006 portunu yalnızca o adrese açabilirsiniz.
2. Root ile parola girişini kapatın. SSH'a anahtarla girin ve PermitRootLogin prohibit-password ayarını uygulayın.
3. İki adımlı doğrulamayı açın. Datacenter → Permissions → Two Factor ekranından TOTP tanımlayabilirsiniz; panel parolası tek başına yeterli bir savunma değildir.
4. Ayrı bir yönetici kullanıcı oluşturun. root@pam yerine PVE alanında kendi kullanıcınızı açıp gerekli rolü verin, günlük işleri onunla yapın.
5. Sanal makine seviyesinde güvenlik duvarı kullanın. Proxmox'un güvenlik duvarı üç katmanlıdır: veri merkezi, düğüm ve sanal makine. Misafirin kendi güvenlik duvarına ek olarak bu katmanı kullanmak, misafir yanlış yapılandırıldığında bile bir koruma katmanı bırakır.

Sunucu sertleştirmenin genel adımları için sunucu güvenliği temelleri yazısı iyi bir kontrol listesi sunar. Misafir makinelerin içinde ise doğrudan UFW güvenlik duvarı ile başlayabilirsiniz.

Son bir nokta: Proxmox tek bir fiziksel makinede çalışır ve o makine arızalanırsa üzerindeki her şey birlikte durur — sanallaştırma, yüksek erişilebilirlik demek değildir. Tek sunuculu bir yapıda kendinize sormanız gereken soru "diski bozulursa ne kadar sürede ayağa kalkarım" sorusudur ve cevabı doğrudan yedekleme düzeninizin kalitesine bağlıdır. Kaç sunucuya ihtiyacınız olduğuna karar verirken dedicated sunucu ne zaman gerekir yazısı yardımcı olabilir.

Sıkça Sorulan Sorular#

Proxmox ücretsiz mi, abonelik almadan kullanabilir miyim?#

Proxmox VE açık kaynaklıdır ve tüm özellikleri abonelik olmadan kullanılabilir. Abonelik, kurumsal paket deposuna ve üretici desteğine erişim sağlar. Abonelik almadığınızda panelde bir bilgilendirme uyarısı çıkar ve kurumsal depo çalışmaz; bunun için ücretsiz no-subscription deposunu etkinleştirmeniz gerekir. Ev laboratuvarı ve küçük ölçekli kurulumlarda ücretsiz kullanım çok yaygındır.

Sanal makineye kaç CPU çekirdeği ve ne kadar RAM vermeliyim?#

CPU çekirdeklerini fiziksel çekirdek sayısının toplamını aşacak şekilde dağıtabilirsiniz, çünkü çekirdekler zaman paylaşımlıdır ve makineler aynı anda tam yükte çalışmaz. Bellek ise böyle değildir: balonlama kullanmıyorsanız ayrılan bellek gerçekten tutulur ve toplamı fiziksel RAM'i aşarsanız sunucu takas alanına düşer. Belleği ihtiyaca göre dar tutup gerektiğinde artırmak, baştan bol vermekten daha sağlıklıdır.

LXC konteynerinde Docker çalıştırabilir miyim?#

Teknik olarak mümkündür; konteynerin nesting özelliğini açmanız ve bazı durumlarda ayrıcalıklı moda geçmeniz gerekir. Ancak bu yapı hem yalıtımı zayıflatır hem de depolama sürücüsü kaynaklı beklenmedik sorunlar çıkarabilir. Docker iş yükleri için ayrı bir KVM sanal makinesi açmak hem daha güvenli hem de sorun giderme açısından çok daha rahattır.

Snapshot aldım, ayrıca yedek almama gerek var mı?#

Evet, kesinlikle var. Snapshot aynı depolama havuzunda, aynı sunucuda durur. Disk bozulursa, sunucu arızalanırsa veya sanal makineyi yanlışlıkla silerseniz snapshot da onunla birlikte gider. Snapshot yalnızca bir güncelleme veya değişiklik öncesinde kısa süreli geri dönüş imkânı verir. Gerçek koruma, farklı bir fiziksel ortama alınan ve düzenli olarak test edilen yedeklerdir.

Ek IP adresimi sanal makineye verdim ama internete çıkamıyor, sebebi ne olabilir?#

En sık iki neden var. Birincisi, sağlayıcınız bağlantı noktasında yalnızca tek MAC adresine izin veriyordur; bu durumda köprülü yapı yerine yönlendirmeli yapı kurmanız ve sunucu üzerinde IP yönlendirmeyi açmanız gerekir. İkincisi, misafir içinde ağ geçidi yanlış tanımlanmıştır. Sağlayıcının verdiği ağ geçidi adresini ve alt ağ maskesini bire bir kontrol edin, gerekirse sağlayıcının ek IP dokümanına başvurun.

Proxmox panelini internete açık bırakmak sakıncalı mı?#

Sakıncalıdır. 8006 portu sunucudaki tüm sanal makineler üzerinde tam yetki veren bir yönetim arayüzüdür ve otomatik tarayıcıların düzenli olarak denediği hedeflerden biridir. Erişimi bir VPN veya SSH tüneli arkasına almak en güvenli yaklaşımdır. Bu mümkün değilse Proxmox güvenlik duvarından portu yalnızca bilinen IP adreslerine açın ve mutlaka iki adımlı doğrulamayı etkinleştirin.